سوغات قم؛ از سوهان تا فرش ابریشم و مهر و تسبیح

سوهان آن‌قدر با نام قم گره خورده که کمتر مسافری بدون یک جعبه از شهر برمی‌گردد. پایه سوهان جوانه گندم یا آرد، شکر، روغن و هل و گلاب است و با پسته و بادام تزیین می‌شود. اما در قم ده‌ها نوع سوهان پیدا می‌کنید و دانستن تفاوت‌شان خرید را راحت‌تر می‌کند:

انواع دیگری مثل سوهان کنجدی، بادامی، کره‌ای و پشمکی هم می‌بینید. اگر مطمئن نیستید، از هر نوع یک بسته کوچک بخرید و در اقامتگاه امتحان کنید؛ روز آخر سفر بسته‌های بزرگ‌تر را از همان نوعی بگیرید که پسندیدید.

• تاریخ تولید را ببینید. سوهان تازه عطر هل و زعفران واضحی دارد. تاریخ تولید نزدیک را به تاریخ انقضای دور ترجیح دهید.
• بوی روغن کهنه نشانه خوبی نیست. اگر بسته را باز کردید و بوی روغن ماندگی داشت، از آن نخرید.
• سوهان عسلی باید ترد باشد. اگر نرم و چسبناک شده، یا کهنه است یا در گرما مانده.
• از مغازه‌های پررفت‌وآمد بخرید. جایی که فروش بالایی دارد، جنس تازه‌تری هم دارد.

فرش ابریشم قم در ایران و بیرون از ایران شناخته‌شده است. بافت فرش در قم سابقه‌ای حدود یک قرن دارد و امروز قالیچه‌های تمام‌ابریشم قم با نقش‌های ظریف و رنگ‌های روشن از کالاهای صادراتی دستباف ایران هستند.

خرید فرش ابریشم تصمیم بزرگی است، پس عجله نکنید:

• از چند فروشگاه قیمت بگیرید و جنس را زیر نور روز ببینید.
• از فروشنده بپرسید تار و پود هم ابریشم است یا فقط پرز («تمام‌ابریشم» یا «گل‌ابریشم»).
• شناسنامه یا فاکتور معتبر با مشخصات فرش بخواهید.
• اگر بودجه‌تان محدود است، قالیچه‌های کوچک ابریشم یا تابلوفرش هم هدیه‌های ارزشمندی هستند.

اطراف حرم پر از مغازه‌هایی است که مهر، تسبیح، سجاده، چادر، انگشتر و کتاب‌های دعا می‌فروشند. این‌ها سبک‌اند، جای کمی می‌گیرند و برای کسانی که نتوانستند به زیارت بیایند، هدیه‌ای پرمعنا هستند.

• تسبیح: از تسبیح‌های ساده و ارزان تا سنگ‌های قیمتی‌تر پیدا می‌شود؛ جنس سنگ را از فروشنده بپرسید.
• انگشتر: اگر انگشتر با سنگ اصل می‌خرید، شناسنامه سنگ را بخواهید.
• سجاده و چادر: سجاده‌های جیبی برای سفر کاربردی و سبک‌اند.

از خوراکی‌های دیگر قم هم می‌توان به نان کمسه و حلوا ارده اشاره کرد که در بعضی شیرینی‌فروشی‌های سنتی پیدا می‌شوند.

بیشترین تنوع سوهان و سوغات زیارتی در خیابان‌ها و راسته‌های اطراف حرم و بازار سنتی قم است. قیمت‌ها نزدیک حرم کمی بالاتر است؛ اگر حجم زیادی می‌خرید، مغازه‌های خیابان‌های اصلی شهر هم انتخاب خوبی‌اند. ما نام فروشگاه خاصی را توصیه نمی‌کنیم؛ نکات بالا را رعایت کنید و از جای شلوغ و پرفروش بخرید.

• سوهان را در کارتن یا ساک دستی ببرید، نه زیر بار سنگین صندوق عقب.
• در تابستان، جعبه‌ها را داخل ماشین و دور از آفتاب بگذارید.
• فرش را لوله کنید، نه تا؛ تا کردن به گره‌ها آسیب می‌زند.

اگر در اقامتگاه‌های ما هستید، سوغات را همان شب آخر بخرید و در خانه بگذارید؛ روز حرکت، دیگر لازم نیست با بار به حرم برگردید. واحدهای نیلی و آرام در خیابان ۱۵ خرداد حدود ۱۰ دقیقه تا حرم فاصله دارند.